AI tại Việt Nam 2026: Người lao động đã sẵn sàng, doanh nghiệp thì chưa?

Bối cảnh thị trường

Trong nhiều năm qua, khi nói đến việc ứng dụng AI tại các thị trường mới nổi, nhiều người vẫn cho rằng người lao động sẽ e ngại công nghệ mới. Họ được cho là sẽ ngần ngại sử dụng các công cụ AI vì thiếu kỹ năng, chưa quen với công nghệ hoặc lo ngại AI có thể ảnh hưởng đến sự ổn định của công việc.

Nhận định này đã ảnh hưởng đáng kể đến cách nhiều doanh nghiệp tại Đông Nam Á đầu tư vào công nghệ, xây dựng chương trình đào tạo và triển khai chuyển đổi số.

Tuy nhiên, lực lượng lao động chuyên môn tại Việt Nam đang chứng minh điều ngược lại.

Khảo sát Báo Cáo Xu Hướng Và Kỳ Vọng Người Lao Động Việt Nam 2026 do Reeracoen Việt Nam thực hiện với 254 người lao động trong nửa đầu năm 2026 cho thấy phần lớn người lao động đã vượt qua giai đoạn e dè khi tiếp cận AI. Thay vì chống lại sự thay đổi, họ sẵn sàng ứng dụng AI vào công việc và mong muốn được doanh nghiệp hỗ trợ phát triển kỹ năng.

Điều này mang đến nhiều hàm ý quan trọng cho các doanh nghiệp đang triển khai chiến lược chuyển đổi số và phát triển nguồn nhân lực tại Việt Nam.

Dữ liệu cho thấy điều gì?

77% người lao động Việt Nam cho biết họ thoải mái hoặc rất thoải mái khi sử dụng các công cụ AI trong công việc hằng ngày. Chỉ 3% cảm thấy không thoải mái với AI, cho thấy sự e ngại công nghệ gần như không còn là rào cản đáng kể đối với lực lượng lao động.

Mức độ sẵn sàng này cũng rất đồng đều giữa hai thị trường lớn: 80% người lao động tại TP.HCM cảm thấy thoải mái với AI và 80% người lao động tại Hà Nội cũng đưa ra câu trả lời tương tự.

Điều này cho thấy khả năng thích ứng với AI không phải là hiện tượng riêng của một thành phố hay một ngành nghề, mà đang trở thành đặc điểm chung của lực lượng lao động chuyên môn tại Việt Nam.

Bên cạnh đó, dữ liệu về nhu cầu học tập và phát triển cũng mang đến một góc nhìn quan trọng.

Có tới 83% người lao động cho rằng doanh nghiệp cần đầu tư vào các chương trình đào tạo và nâng cao kỹ năng.

Trong đó:

• 12% đánh giá điều này là cực kỳ quan trọng.
• 31% cho rằng rất quan trọng.

Điều đó cho thấy người lao động không chỉ sẵn sàng sử dụng AI, mà còn chủ động tìm kiếm những doanh nghiệp sẵn sàng đầu tư cho sự phát triển kỹ năng số của họ.

Khoảng cách thực sự nằm ở đâu?

Bức tranh đầy hứa hẹn về sự sẵn sàng này không có nghĩa là việc tích hợp AI tại nơi làm việc ở Việt Nam hoàn toàn không gặp trở ngại. Nghiên cứu đã chỉ ra chính xác đâu là khoảng cách thực tế: vấn đề không nằm ở sự sẵn lòng của người lao động trong việc tiếp cận AI, mà nằm ở năng lực của ban lãnh đạo trong việc thiết lập các lộ trình bài bản cho quá trình tích hợp công nghệ này.

Rủi ro đối với các tổ chức không phải là sự phản kháng từ phía nhân viên, mà là sự thiếu hụt vai trò dẫn dắt của lãnh đạo trong việc tạo ra các lộ trình cụ thể cho việc tích hợp AI và phát triển kỹ năng. Bản thân người lao động đã và đang tự mình sử dụng các công cụ AI, chủ động trau dồi kỹ năng và tích cực tìm kiếm những nhà tuyển dụng chú trọng đầu tư vào sự phát triển lâu dài của họ. Thách thức đặt ra cho các tổ chức là làm thế nào để định hướng nguồn năng lượng sẵn có này thành những kết quả hiệu quả, có hệ thống và phù hợp với nhu cầu kinh doanh.

Cách nhìn nhận này chuyển trọng tâm trách nhiệm trở lại phía nhà tuyển dụng. Câu hỏi cốt lõi không phải là làm thế nào để nhân viên chấp nhận sử dụng AI, mà là làm thế nào để xây dựng cơ sở hạ tầng tổ chức, các chương trình đào tạo, khung tích hợp và tạo dựng văn hóa cởi mở cho phép sử dụng AI hiệu quả; qua đó chuyển hóa sự sẵn sàng của từng cá nhân thành năng lực tổ chức có thể đo lường được.

Vì sao đào tạo AI đã trở thành công cụ giữ chân nhân tài?

Một trong những phát hiện có giá trị nhất từ khảo sát là mối liên hệ chặt chẽ giữa đầu tư vào AI và khả năng giữ chân nhân viên. Theo phân tích của đội ngũ chuyên gia Reeracoen, những người lao động cảm thấy doanh nghiệp đang đầu tư vào năng lực và sự phát triển lâu dài của họ có xu hướng gắn bó với doanh nghiệp lâu hơn và sẵn sàng giới thiệu doanh nghiệp cho bạn bè, đồng nghiệp.

Trong bối cảnh 43% người lao động cho biết họ không có ý định tiếp tục làm việc tại doanh nghiệp hiện tại trong vòng 12 tháng tới, đồng thời 83% kỳ vọng doanh nghiệp cung cấp các chương trình đào tạo và nâng cao kỹ năng bài bản, những doanh nghiệp chủ động đầu tư vào đào tạo AI và phát triển kỹ năng số đang giải quyết đồng thời hai mục tiêu chiến lược: nâng cao năng lực đội ngũ và cải thiện khả năng giữ chân nhân tài.

Ngược lại, những doanh nghiệp không đầu tư rõ ràng vào việc phát triển nhân viên không chỉ gặp khó khăn trong việc thu hút nhân tài mới, mà còn vô tình gửi đến nhân viên hiện tại một thông điệp rằng cơ hội học hỏi và phát triển nghề nghiệp tại đây còn hạn chế. Trong khi đó, 21% người lao động cho biết thiếu cơ hội học tập và nâng cao kỹ năng là một trong 5 lý do hàng đầu khiến họ cân nhắc rời bỏ doanh nghiệp. Điều này cho thấy việc thiếu đầu tư vào phát triển nhân sự có thể tạo ra tác động đáng kể đến khả năng giữ chân nhân viên.

Doanh nghiệp nên làm gì?

Xây dựng lộ trình ứng dụng AI thay vì chỉ cung cấp công cụ

Sai lầm phổ biến của nhiều doanh nghiệp là cho rằng chỉ cần mua bản quyền AI hoặc mở quyền truy cập là đủ.

Điều người lao động mong muốn nhiều hơn là:

• Chương trình đào tạo rõ ràng.
• Lộ trình phát triển kỹ năng.
• Thời gian dành riêng để học tập.
• Cam kết từ ban lãnh đạo trong việc xem AI là năng lực chiến lược.

Truyền thông rõ ràng chiến lược AI và công nghệ đến ứng viên

Kết quả khảo sát cho thấy chiến lược AI và công nghệ đã trở thành một phần quan trọng của thương hiệu nhà tuyển dụng. Những doanh nghiệp có thể truyền tải một cách rõ ràng và đáng tin cậy định hướng phát triển công nghệ trong các hoạt động tuyển dụng – từ chiến dịch tuyển dụng, tin đăng tuyển, trang tuyển dụng (Career Page) cho đến các buổi phỏng vấn – sẽ tạo được lợi thế cạnh tranh trên thị trường. Điều này đặc biệt quan trọng khi 83% ứng viên cho biết họ sẽ đánh giá doanh nghiệp dựa trên cơ hội được đào tạo và phát triển kỹ năng.

Đưa năng lực AI vào hệ thống đánh giá và phát triển nhân sự

Việc ứng dụng AI sẽ tạo ra tác động bền vững hơn khi được tích hợp vào các hoạt động quản trị nhân sự, thay vì chỉ dừng lại ở những khóa đào tạo ngắn hạn. Doanh nghiệp nên đưa năng lực AI vào các tiêu chí đánh giá hiệu quả công việc, kế hoạch phát triển cá nhân (IDP) và lộ trình thăng tiến. Khi người lao động nhìn thấy mối liên hệ rõ ràng giữa việc nâng cao kỹ năng AI với cơ hội phát triển nghề nghiệp, họ sẽ có động lực tham gia học tập và phát triển một cách nghiêm túc hơn.

Xem đào tạo và nâng cao kỹ năng là chiến lược giữ chân nhân tài

Đối với khoảng 30% người lao động vẫn chưa quyết định có tiếp tục gắn bó với doanh nghiệp hay không, việc doanh nghiệp đầu tư rõ ràng vào đào tạo và phát triển chuyên môn – đặc biệt là các kỹ năng về AI và công nghệ số – là một trong những giải pháp hiệu quả nhất để gia tăng mức độ gắn kết.

Một cuộc trao đổi bài bản về định hướng phát triển nghề nghiệp, đi kèm với lộ trình đào tạo AI rõ ràng và khả thi, có thể giúp chuyển đổi sự do dự của nhân viên thành cam kết gắn bó lâu dài với doanh nghiệp.

Vì sao điều này quan trọng với Việt Nam?

Ở góc độ khu vực, kết quả khảo sát cho thấy Việt Nam đang sở hữu một lợi thế đáng chú ý về mức độ sẵn sàng ứng dụng AI của lực lượng lao động. Với 77% người lao động đã cảm thấy thoải mái khi sử dụng các công cụ AI và chỉ 3% còn e ngại, mức độ sẵn sàng này cao hơn đáng kể so với những gì nhiều người vẫn hình dung về lực lượng lao động tại các thị trường mới nổi.

Lợi thế này được hình thành từ nhiều yếu tố như cơ cấu dân số trẻ, tỷ lệ sử dụng điện thoại thông minh cao và hệ thống giáo dục ngày càng chú trọng phát triển kỹ năng. Nhờ đó, một thế hệ lao động mới tại Việt Nam có khả năng tiếp cận, sử dụng và thích nghi với các công cụ số một cách tự nhiên và liên tục.

Đối với các doanh nghiệp đa quốc gia hoạt động trong khu vực, Việt Nam đang trở thành một nền tảng thuận lợi để xây dựng đội ngũ nhân sự có năng lực ứng dụng AI. Những doanh nghiệp biết tận dụng sự sẵn sàng này thông qua các chương trình đào tạo và phát triển bài bản sẽ tạo dựng được lợi thế cạnh tranh bền vững và ngày càng gia tăng theo thời gian.

Xu hướng trong thời gian tới

Việc ứng dụng AI tại nơi làm việc đang diễn ra với tốc độ rất nhanh. Những doanh nghiệp dẫn đầu không chờ đến khi nhân viên "sẵn sàng" mới bắt đầu chuyển đổi, mà chủ động xây dựng hạ tầng công nghệ, phát triển văn hóa tổ chức và đầu tư vào năng lực đội ngũ một cách có hệ thống.

Tại Việt Nam, nền tảng đó sẽ được đón nhận bởi một lực lượng lao động vốn đã sẵn sàng thích nghi và ứng dụng AI trong công việc.

Thông điệp chiến lược từ khảo sát rất rõ ràng: doanh nghiệp không cần lo lắng liệu người lao động có chấp nhận AI hay không, bởi phần lớn họ đã sẵn sàng. Điều quan trọng hơn là doanh nghiệp có đang xây dựng đầy đủ hệ thống, đầu tư nguồn lực và tạo ra môi trường khuyến khích để biến sự sẵn sàng của từng cá nhân thành năng lực cạnh tranh của cả tổ chức hay không.

 

 

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Người lao động Việt Nam có sẵn sàng sử dụng AI trong công việc không?

Có. Theo báo cáo, 77% người lao động Việt Nam cho biết họ cảm thấy thoải mái hoặc rất thoải mái khi sử dụng các công cụ AI trong công việc hằng ngày. Chỉ 3% cảm thấy không thoải mái. Mức độ sẵn sàng này cũng tương đồng tại TP.HCM và Hà Nội (đều đạt 80%) và xuất hiện ở nhiều ngành nghề cũng như cấp bậc khác nhau.

Đào tạo AI có quan trọng đối với người lao động Việt Nam trong năm 2026 không?

Có. 83% người lao động cho rằng các chương trình đào tạo và nâng cao kỹ năng do doanh nghiệp cung cấp là quan trọng hoặc rất quan trọng, trong đó 43% đánh giá ở mức rất quan trọng hoặc cực kỳ quan trọng. Người lao động không chỉ sẵn sàng sử dụng AI mà còn mong muốn doanh nghiệp đầu tư vào việc phát triển kỹ năng AI và kỹ năng số. Thiếu cơ hội học hỏi cũng nằm trong 5 lý do hàng đầu khiến người lao động cân nhắc nghỉ việc.

Đầu tư đào tạo AI có giúp doanh nghiệp giữ chân nhân viên không?

Có. Người lao động cảm thấy doanh nghiệp đầu tư cho sự phát triển nghề nghiệp của họ thường có xu hướng gắn bó lâu hơn và sẵn sàng giới thiệu doanh nghiệp cho người khác. Trong bối cảnh 43% người lao động không có ý định tiếp tục làm việc tại doanh nghiệp hiện tại trong vòng 12 tháng tới, việc đầu tư vào AI và kỹ năng số vừa giúp nâng cao năng lực tổ chức vừa góp phần cải thiện khả năng giữ chân nhân tài.

Thách thức lớn nhất khi ứng dụng AI tại doanh nghiệp Việt Nam là gì?

Thách thức lớn nhất không phải là sự phản đối từ người lao động. Khảo sát cho thấy chỉ 3% người lao động cảm thấy không thoải mái với AI. Khoảng cách thực sự nằm ở khả năng của doanh nghiệp trong việc xây dựng lộ trình ứng dụng AI, chương trình đào tạo, quy trình triển khai và văn hóa làm việc để biến sự sẵn sàng của từng cá nhân thành năng lực chung của tổ chức.

Người lao động Việt Nam đang ưu tiên phát triển những kỹ năng số nào?

Theo khảo sát dành cho doanh nghiệp của Reeracoen Việt Nam, 73% nhà tuyển dụng cho rằng kỹ năng số và AI là lĩnh vực cần được ưu tiên đào tạo nhất. Xếp sau là kỹ năng lãnh đạo và các chứng chỉ chuyên môn. Sự đồng nhất giữa nhu cầu của doanh nghiệp và mong muốn học hỏi của người lao động tạo ra cơ hội lớn cho các tổ chức đầu tư vào các chương trình đào tạo AI bài bản và dài hạn.

Bài viết liên quan

• Người Lao Động 2026 Không Chờ Đợi: 6 Xu Hướng Doanh Nghiệp Cần Biết

• Giữ Chân Nhân Tài 2026: Vì Sao Đây Là Vấn Đề Kinh Doanh, Không Chỉ Là Bài Toán Nhân Sự?

• Chính sách làm việc Hybrid: Tiêu chí mới để chọn nhà tuyển dụng

Về Tác Giả

Valerie Ong

Regional Marketing Manager, Reeracoen Group

Valerie phụ trách chiến lược nội dung và nghiên cứu thị trường của Reeracoen trên khắp châu Á. Chị làm việc chặt chẽ với đội ngũ chuyên gia tư vấn tuyển dụng của Reeracoen để chuyển hóa dữ liệu tuyển dụng, báo cáo lương và các xu hướng thị trường lao động thành những phân tích và khuyến nghị thực tiễn dành cho doanh nghiệp và người lao động tại Việt Nam.

Các nội dung của Valerie được xây dựng dựa trên nguồn dữ liệu nghiên cứu độc quyền của Reeracoen, bao gồm Salary Guide, Hiring Pulse, Hiring Manager Survey và Báo Cáo Xu Hướng Và Kỳ Vọng Người Lao Động Việt Nam 2026.

Lưu ý ngôn ngữ: Bài viết được xuất bản bằng tiếng Việt. Reeracoen Việt Nam cũng cung cấp một số nội dung chọn lọc bằng tiếng Anh và tiếng Nhật nhằm phục vụ cộng đồng doanh nghiệp và người lao động địa phương cũng như các chuyên gia song ngữ.

Tài Liệu Tham Khảo

Reeracoen Việt Nam. (2026). Báo Cáo Xu Hướng Và Kỳ Vọng Người Lao Động Việt Nam 2026. Reeracoen Việt Nam. Khảo sát thực hiện trong nửa đầu năm 2026, với 254 người tham gia.

Reeracoen Việt Nam. (2026). Báo cáo Xu hướng Tuyển dụng tại Việt Nam 2026. Reeracoen Việt Nam.

 

Thông tin được cung cấp trong các bài viết trên blog của chúng tôi chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin chung. Nó không thể thay thế cho lời khuyên chuyên môn và không nên phụ thuộc vào đó.
Mặc dù chúng tôi cố gắng cung cấp thông tin chính xác và cập nhật nhưng tính chất không ngừng phát triển có thể khiến nội dung trở nên lỗi thời hoặc không chính xác theo thời gian. Vì vậy, chúng tôi khuyên bạn nên tham khảo ý kiến của các chuyên gia hoặc chuyên gia có trình độ trong các lĩnh vực tương ứng để được tư vấn hoặc hướng dẫn cụ thể. Bất kỳ hành động nào được thực hiện dựa trên thông tin có trong các bài viết trên blog của chúng tôi đều thuộc quyền quyết định và rủi ro của người đọc. Chúng tôi không chịu bất kỳ trách nhiệm hoặc trách nhiệm pháp lý nào đối với mọi mất mát, thiệt hại hoặc hậu quả bất lợi phát sinh do những hành động đó.
Đôi khi chúng tôi có thể cung cấp liên kết đến các trang web hoặc tài nguyên bên ngoài để biết thêm thông tin hoặc tham khảo. Các liên kết này được cung cấp để thuận tiện và không hàm ý chứng thực hay chịu trách nhiệm về nội dung hoặc tính chính xác của các nguồn bên ngoài này. Các bài viết trên blog của chúng tôi cũng có thể bao gồm ý kiến cá nhân, quan điểm hoặc cách giải thích của các tác giả, những điều này không nhất thiết phản ánh quan điểm của toàn bộ tổ chức của chúng tôi. Chúng tôi khuyến khích người đọc xác minh tính chính xác và phù hợp của thông tin được trình bày trong các bài viết trên blog của chúng tôi và tìm kiếm lời khuyên chuyên nghiệp khi cần thiết.
Việc bạn sử dụng trang web này và nội dung của nó cấu thành sự chấp nhận tuyên bố từ chối trách nhiệm này.