Theo “Làn Sóng Tái Cấu Trúc: Khảo sát Xu hướng Người tiêu dùng & Doanh nghiệp Đông Nam Á 2026”, do Reeracoen Group phối hợp cùng Rakuten Insight thực hiện, 39% người Việt Nam đang cân nhắc thay đổi công việc cho biết AI và tự động hóa là một trong những yếu tố thúc đẩy chính. Con số này nhỉnh hơn so với tỷ lệ 37% đề cập đến tăng trưởng thu nhập và 37% đề cập đến cân bằng giữa công việc và cuộc sống. Việt Nam là thị trường duy nhất trong sáu thị trường được khảo sát nơi AI đứng đầu danh sách các yếu tố thúc đẩy thay đổi nghề nghiệp.

Đây thực sự là một phát hiện đáng chú ý, nhưng cũng rất dễ bị diễn giải quá mức. Khảo sát không cho biết liệu người Việt Nam đang rời bỏ những công việc mà họ cho rằng có nguy cơ bị AI tác động, hướng đến những cơ hội mà AI có thể tạo ra, hay vì một lý do nào khác. Điều mà dữ liệu cho thấy một cách rõ ràng là AI đã trở thành một yếu tố quan trọng trong cách khoảng 1/5 người tiêu dùng Việt Nam đang cân nhắc thay đổi công việc và nhìn nhận bước đi tiếp theo của mình, thậm chí nhỉnh hơn cả yếu tố thu nhập.

Bài viết này sẽ đi sâu vào việc con số 39% thực sự cho chúng ta biết điều gì và không cho chúng ta biết điều gì, đồng thời so sánh AI với những lý do khác khiến người Việt Nam cân nhắc thay đổi công việc. Từ đó, Reeracoen đưa ra một số gợi ý thực tiễn, nhằm giúp người đi làm chuẩn bị cho tương lai mà không biến một phát hiện đáng chú ý thành câu chuyện mang tính cảnh báo về AI và việc làm.

Bức Tranh Về Các Yếu Tố Thúc Đẩy Thay Đổi Nghề Nghiệp Tại Việt Nam

Chỉ số	Việt Nam	Mức chung 6 thị trường	Ý nghĩa với sự nghiệp của bạn
AI/tự động hóa là yếu tố thúc đẩy thay đổi nghề nghiệp	39% (cao nhất, đứng #1)	12%–39%	Việt Nam là thị trường duy nhất nơi AI được nhắc đến nhiều hơn thu nhập và cân bằng công việc-cuộc sống như một lý do thay đổi.
Tăng trưởng thu nhập là yếu tố thúc đẩy	37%	Khác nhau theo thị trường	Đứng ngay sau AI tại Việt Nam, với khoảng cách rất nhỏ.
Cân bằng công việc-cuộc sống là yếu tố thúc đẩy	37%	Khác nhau theo thị trường	Đồng tỷ lệ với tăng trưởng thu nhập và chỉ thấp hơn AI một chút.
Đang cân nhắc thay đổi công việc	20%	13%–29%	Việt Nam nằm trong nhóm trên của khu vực về mức độ dịch chuyển nghề nghiệp.
Doanh nghiệp xem AI/công nghệ là cơ hội tăng trưởng	28%	24%–33%	Một tín hiệu độc lập từ phía doanh nghiệp cho thấy AI cũng đang là một ưu tiên thực tế tại Việt Nam.

AI Đang Nhỉnh Hơn Các Lý Do Khác Khi Người Việt Nam Cân Nhắc Thay Đổi Công Việc

Con số đáng chú ý nhất là 39% người Việt Nam đang cân nhắc thay đổi công việc cho biết AI và tự động hóa là một trong những yếu tố thúc đẩy chính. Điều thường bị bỏ qua là hai yếu tố tiếp theo cũng rất sát: tăng trưởng thu nhập và cân bằng giữa công việc và cuộc sống đều ở mức 37% trong cùng nhóm người được khảo sát.

Nói cách khác, đây là một cuộc cạnh tranh rất sít sao giữa ba yếu tố, chứ không phải AI đang vượt xa các yếu tố còn lại. Dù vậy, Việt Nam vẫn là thị trường duy nhất trong sáu thị trường được khảo sát nơi AI đứng đầu trong các yếu tố thúc đẩy thay đổi nghề nghiệp. Ở những thị trường còn lại, tăng trưởng thu nhập hoặc cân bằng công việc-cuộc sống đứng đầu, trong khi AI là một yếu tố thứ yếu, dù vẫn có ý nghĩa ở nhiều thị trường.

Điều này khiến thứ tự các yếu tố tại Việt Nam thực sự khác biệt trong dữ liệu của sáu thị trường, dù khoảng cách ở vị trí đầu tiên là khá nhỏ.

Các Phát Hiện Này Cho Thấy Điều Gì Và Không Cho Thấy Điều Gì?

Điều quan trọng là cần hiểu chính xác dữ liệu này có thể và không thể cho chúng ta biết điều gì. Khảo sát cho thấy trong số những người Việt Nam đã cân nhắc thay đổi công việc, AI và tự động hóa là yếu tố được nhắc đến nhiều nhất.

Tuy nhiên, khảo sát không xác định liệu điều này phản ánh:

• lo ngại về sự ổn định của công việc;
• mong muốn tìm kiếm những cơ hội liên quan đến AI;
• nhận thấy công việc hiện tại có thể thay đổi đáng kể;
• hay sự kết hợp của nhiều yếu tố trên.

Khảo sát cũng không đo lường liệu AI đang thực sự thay thế người lao động Việt Nam, tạo ra những nhóm công việc mới hay có tác động cụ thể nào đến số lượng việc làm trong từng ngành. Đây là những câu hỏi khác và cần những nghiên cứu khác để trả lời.

Điều có thể khẳng định một cách chính xác là AI đã trở thành một yếu tố nổi bật — và tại Việt Nam là yếu tố đứng đầu, trong cách người đi làm suy nghĩ về bước đi nghề nghiệp tiếp theo của mình.

Người Trẻ Cởi Mở Hơn Với Việc Thay Đổi Nghề Nghiệp

Mức độ cởi mở với việc thay đổi nghề nghiệp tại Việt Nam không giống nhau giữa các nhóm tuổi. Nhóm 18–24 tuổi có mức độ cởi mở cao nhất với việc thay đổi công việc, ở mức 40%, cao hơn đáng kể so với mức 20% của toàn bộ mẫu khảo sát.

Tuy nhiên, khảo sát không phân tích riêng yếu tố AI theo từng nhóm tuổi. Vì vậy, dữ liệu chưa đủ cơ sở để kết luận rằng AI là yếu tố đặc biệt quan trọng đối với người trẻ. Điều có thể nói là nhóm 18–24 tuổi nhìn chung cởi mở nhất với khả năng thay đổi công việc.

Trong các nhóm tuổi được khảo sát tại Việt Nam, người tham gia từ 18–24 tuổi ghi nhận mức độ cởi mở với việc thay đổi nghề nghiệp cao nhất, ở mức 40%.

Doanh Nghiệp Cũng Đang Quan Tâm Đến Xu Hướng Này

Ở phía doanh nghiệp, 28% doanh nghiệp Việt Nam cho biết AI và công nghệ là một cơ hội tăng trưởng, đưa yếu tố này vào nhóm những ưu tiên hàng đầu cùng với hiệu quả vận hành. Đây là một phát hiện độc lập với yếu tố AI thúc đẩy thay đổi nghề nghiệp ở phía người lao động. Hai kết quả đến từ hai nhóm đối tượng khảo sát khác nhau và nghiên cứu không xác lập mối liên hệ trực tiếp giữa chúng.

Tuy nhiên, ngay cả khi không có mối quan hệ nhân quả được đo lường, hai con số này vẫn tạo nên một tín hiệu song song đáng chú ý: AI vừa là một ưu tiên tăng trưởng quan trọng đối với doanh nghiệp Việt Nam, vừa là một trong những yếu tố hàng đầu trong quyết định nghề nghiệp của những người đang cân nhắc thay đổi công việc.

Đối với ứng viên, đây là một lý do hợp lý để chủ động đặt câu hỏi về AI với nhà tuyển dụng tiềm năng, thay vì xem đây là một chủ đề quá chuyên biệt trong năm 2026.

Điều Này Có Ý Nghĩa Gì Với Việc Hoạch Định Sự Nghiệp?

Nhìn tổng thể, dữ liệu cho thấy AI đã chuyển từ một yếu tố chỉ được cân nhắc ở phía sau sang một yếu tố hàng đầu, dù chỉ nhỉnh hơn một chút, trong cách những người Việt Nam có xu hướng dịch chuyển nghề nghiệp suy nghĩ về bước đi tiếp theo. Ở phía doanh nghiệp, AI và công nghệ cũng đang được quan tâm như một động lực tăng trưởng, dù đây là một chỉ số được đo lường độc lập.

Điểm quan trọng không phải là bạn nhất thiết phải thay đổi công việc, hay AI là một mối đe dọa cần tránh. Thay vào đó, AI đã trở thành một yếu tố nghề nghiệp phổ biến, đứng cùng với thu nhập và cân bằng công việc-cuộc sống trong quá trình cân nhắc sự nghiệp tại Việt Nam.

Xem AI như một phần của kế hoạch nghề nghiệp có thể giúp người đi làm đánh giá kỹ hơn năng lực hiện tại, hướng phát triển của công việc và những lựa chọn trong tương lai.

Kế Hoạch Thực Tiễn Dành Cho Người Đi Làm Tại Việt Nam

Những gợi ý dưới đây là khuyến nghị thực tiễn của Reeracoen dựa trên các xu hướng cụ thể tại Việt Nam. Đây là góc nhìn biên tập, không phải kết quả được đo lường trực tiếp từ khảo sát.

1. Xác định AI đang tác động cụ thể đến công việc của bạn như thế nào

Những nhận định chung về “AI và việc làm” thường ít hữu ích hơn việc hiểu cụ thể các công cụ AI đang được sử dụng hoặc có khả năng được sử dụng như thế nào trong lĩnh vực của bạn. Hãy bắt đầu từ công việc thực tế của mình, thay vì chỉ dựa vào những dự đoán chung cho cả ngành.

2. Thành thật với bản thân về yếu tố thực sự tạo động lực cho bạn

AI, tăng trưởng thu nhập và cân bằng công việc-cuộc sống gần như ngang nhau trong lý do người Việt Nam cân nhắc thay đổi công việc. Vì vậy, trước khi đưa ra quyết định, hãy xác định điều gì thực sự đang thúc đẩy bạn. Bước đi phù hợp tiếp theo có thể rất khác nhau tùy thuộc vào câu trả lời.

3. Nếu đang ở giai đoạn đầu sự nghiệp, hãy chủ động tận dụng cơ hội này

Nhóm 18–24 tuổi có mức độ cởi mở cao nhất với việc thay đổi nghề nghiệp trong dữ liệu Việt Nam. Nếu bạn thuộc nhóm tuổi này, đây có thể là thời điểm phù hợp để chủ động đầu tư vào những năng lực có liên quan đến AI. Tuy nhiên, khảo sát không cho thấy rằng người mới bắt đầu sự nghiệp có nhiều sự linh hoạt hơn để làm điều này.

4. Chủ động trao đổi với nhà tuyển dụng về định hướng AI và công nghệ

Với 28% doanh nghiệp Việt Nam xem AI và công nghệ là một ưu tiên tăng trưởng, đây hoàn toàn có thể là một câu hỏi phù hợp trong quá trình phỏng vấn: Doanh nghiệp đang ứng dụng AI như thế nào trong công việc hiện tại, và định hướng trong thời gian tới sẽ ra sao?

5. Xây dựng hiểu biết về AI như một thói quen lâu dài, không chỉ là một khóa học

Thay vì xem việc học AI là một hoạt động chỉ thực hiện một lần, hãy hình thành thói quen thường xuyên cập nhật cách các công cụ và phương pháp liên quan đang thay đổi trong lĩnh vực của bạn.

Điều Này Có Ý Nghĩa Gì Với Chiến Lược Nghề Nghiệp Của Bạn Trong Năm 2026?

Dữ liệu tại Việt Nam cho thấy một câu chuyện khá rõ ràng nhưng cần được nhìn nhận một cách thận trọng: AI đã trở thành yếu tố hàng đầu, dù chỉ nhỉnh hơn một chút, trong số những lý do mà người Việt Nam đang cân nhắc thay đổi công việc đưa ra, vượt trước tăng trưởng thu nhập và cân bằng công việc-cuộc sống.

Việt Nam cũng là thị trường duy nhất trong khảo sát nơi điều này xảy ra.

Tuy nhiên, phát hiện này không đủ cơ sở để khẳng định về tình trạng mất việc, những ngành nghề mới cụ thể hay cảm nhận của từng cá nhân về những thay đổi này. Điều dữ liệu cho thấy là AI nên được xem như một yếu tố nghề nghiệp phổ biến và thực tế tại Việt Nam trong năm 2026.

Đối với phần lớn người đi làm, phản ứng hữu ích nhất không phải là vội vàng, mà là chủ động quan sát và chuẩn bị: hiểu AI đang thay đổi công việc của bạn như thế nào và từng bước xây dựng năng lực phù hợp, dù bạn có đang cân nhắc thay đổi công việc hay không.

Trong số khoảng 1 trong 5 người tiêu dùng Việt Nam đang cân nhắc thay đổi công việc, 39% cho biết AI và tự động hóa là một trong những yếu tố thúc đẩy chính, nhỉnh hơn tăng trưởng thu nhập và cân bằng công việc-cuộc sống, cùng ở mức 37%. Điều này khiến Việt Nam trở thành thị trường duy nhất trong khảo sát nơi AI đứng đầu, dù khoảng cách với hai yếu tố tiếp theo là khá nhỏ.

Không thể kết luận như vậy từ khảo sát này. Khảo sát không đo lường tình trạng mất việc, thay thế lao động hay những tác động cụ thể của AI đến số lượng việc làm. Khảo sát chỉ cho thấy AI và tự động hóa là một lý do thường được nhắc đến trong số những người đã cân nhắc thay đổi công việc. Dữ liệu không xác định liệu điều này xuất phát từ lo ngại, cơ hội hay cả hai.

Kết quả này chỉ áp dụng cho 20% người tiêu dùng Việt Nam tham gia khảo sát đang cân nhắc thay đổi công việc, chứ không đại diện cho toàn bộ lực lượng lao động. Trong nhóm nhỏ hơn này, AI là yếu tố thúc đẩy được nhắc đến nhiều nhất.

Khảo sát cho thấy nhóm 18–24 tuổi có mức độ cởi mở với việc thay đổi công việc cao nhất tại Việt Nam, ở mức 40%. Tuy nhiên, khảo sát không phân tích yếu tố AI theo từng nhóm tuổi. Vì vậy, có thể nói rằng người trẻ nhìn chung cởi mở hơn với việc thay đổi công việc, nhưng chưa thể kết luận rằng AI là yếu tố quan trọng hơn đối với nhóm này.

Toàn bộ kết quả khảo sát, bao gồm hồ sơ Việt Nam và dữ liệu về xu hướng thay đổi nghề nghiệp tại cả sáu thị trường, có trong “Làn Sóng Tái Cấu Trúc: Khảo sát Xu hướng Người tiêu dùng & Doanh nghiệp Đông Nam Á 2026”, do Reeracoen Group phối hợp cùng Rakuten Insight thực hiện.

• Học Tập Liên Tục Tại Việt Nam: Làm Sao Để Không Bị Tụt Hậu Năm 2026
• Cách Định Vị Bản Thân Để Tìm Kiếm Vị Trí Tốt Hơn Năm 2026

Tác giả

Valerie Ong, Regional Head of Marketing, Reeracoen Group

Valerie phụ trách nội dung và nghiên cứu thị trường cho Reeracoen trên toàn châu Á, đồng thời phối hợp chặt chẽ với đội ngũ chuyên viên tuyển dụng của Reeracoen để chuyển hóa dữ liệu tuyển dụng, mức lương tham khảo và xu hướng thị trường lao động thành những thông tin hữu ích dành cho doanh nghiệp và người đi làm trong khu vực.

Các nội dung của Valerie được xây dựng dựa trên những nghiên cứu độc quyền của Reeracoen, bao gồm Salary Guide, Hiring Pulse và Hiring Manager Survey.

Lưu Ý Về Ngôn Ngữ

Bài viết này được xuất bản bằng tiếng Việt. Reeracoen cũng xuất bản một số nội dung chọn lọc bằng tiếng Anh và tiếng Nhật dành cho cộng đồng chuyên gia sử dụng tiếng Việt, tiếng Nhật và song ngữ.

Tài Liệu Tham Khảo

Làn Sóng Tái Cấu Trúc: Khảo sát Xu hướng Người tiêu dùng & Doanh nghiệp Đông Nam Á 2026

Các số liệu thống kê và so sánh giữa các thị trường trong bài viết được lấy từ những nguồn nghiên cứu nêu trên. Các khuyến nghị thực tiễn và nhận định về xu hướng tương lai là góc nhìn biên tập của Reeracoen và được phân biệt rõ với các kết quả được đo lường từ khảo sát.

 

Tuyên bố miễn trừ trách nhiệm

Bài viết được cung cấp nhằm mục đích thông tin chung và phản ánh các kết quả khảo sát cũng như những phân tích thị trường tại thời điểm xuất bản. Điều kiện kinh doanh, xu hướng tuyển dụng và kết quả nghề nghiệp có thể khác nhau tùy theo thị trường, ngành nghề và hoàn cảnh của từng cá nhân. Các kết quả khảo sát không nên được hiểu là sự đảm bảo về xu hướng tuyển dụng, đầu tư, thu nhập hoặc kết quả kinh tế trong tương lai.